اوزون تراپی یکی از درمانهای تزریقی موثر و با عوارض محدود و گذرا برای بهبود علائم دیسک کمر خفیف تا متوسط است و به کاهش التهاب، تسکین درد و بهبود عملکرد حرکتی فرد کمک میکند. در این متن با مراحل انجام تزریق گاز اورون برای دیسک کمر، اثربخشی و ماندگاری اثر، عوارض و مراقبتهای بعد از آن آشنا میشوید.
اوزون تراپی برای دیسک کمر موثر است؟
اوزونتراپی برای بیرونزدگی خفیف تا متوسط دیسک کمر که با درد سیاتیکی (درد تیرکشنده به پا) همراه است واقعاً میتواند مفید باشد. تزریق گاز اوزون به دیسک هم التهاب اطراف عصب را کم میکند و هم باعث میشود دیسک کمی آب از دست بدهد و جمعتر شود؛ در نتیجه فشار روی عصب کمتر شده و درد کاهش پیدا میکند.
مطالعه بیشتر: درمان دیسکوپاتی دیسک کمر
مطالعات علمی نشان دادهاند که در این گروه از بیماران، اوزونتراپی در بسیاری موارد کاهش قابلتوجه درد و بهبود حرکت ایجاد میکند و حتی در برخی پژوهشها نتیجهاش در کوتاهمدت به جراحی نزدیک بوده، اما برای همه بیماران جواب نمیدهد و جای درمانهای استاندارد یا جراحیِ ضروری را نمیگیرد.
اوزون تراپی دیسک کمر چیست؟
اوزونتراپی یک روش درمانی کمتهاجمی است که در آن مقدار کنترلشدهای از گاز اوزون پزشکی (ترکیب اکسیژن و اوزون) برای کاهش التهاب و درد به بدن تزریق میشود. در دیسک کمر، هدف این درمان کمکردن التهاب عصب و در بعضی موارد کمک به کوچکتر شدن دیسک و کم شدن فشار روی عصب است.
مطالعه بیشتر: آمپول دگزامتازون برای دیسک کمر
اوزون تراپی دیسک کمر چگونه انجام میشود؟
- ضدعفونی و استریل کردن: پوست ناحیه تزریق کاملاً ضدعفونی میشود و محیط کار استریل میماند.
- بیحسی موضعی: پزشک پوست و مسیر ورود سوزن را بیحس میکند تا درد تزریق کمتر شود.
- هدایت سوزن با تصویربرداری: با کمک تصویربرداری دقیق (مثل عکسبرداری زنده)، سوزن نازک مرحلهبهمرحله به محل هدف هدایت میشود تا تزریق دقیق و ایمن باشد.
- تزریق اوزون: بسته به شرایط شما و نظر پزشک، اوزون یا داخل دیسک تزریق میشود (برای کمک به کاهش حجم دیسک) یا اطراف ریشه عصب تزریق میشود (برای کاهش التهاب و درد سیاتیکی). گاهی ترکیبی از این روشها انجام میشود.
- خارج کردن سوزن و پانسمان: سوزن خارج میشود و یک پانسمان کوچک روی محل تزریق گذاشته میشود.
- مراقبت کوتاه بعد از کار: معمولاً چند دقیقه تا مدتی کوتاه تحت نظر میمانید تا از نظر درد، سرگیجه یا وضعیت پاها بررسی شوید و بعد همان روز مرخص میشوید.
- مراقبتهای پس از ترخیص: ممکن است ۱ تا ۲ روز درد خفیف یا گرفتگی کمر داشته باشید. معمولاً توصیه میشود چند روز از کار سنگین و بلند کردن اجسام سنگین پرهیز کنید و بعد با نظر پزشک، حرکات اصلاحی یا فیزیوتراپی را شروع کنید.
فواید و تاثیرات اوزونتراپی دیسک کمر
تزریق گاز اوزون، درمان نهایی و اصلی دیسک کمر نیست اما تاثیرات ضدالتهابی آن بیشتر و ماندگارتر از سایر درمانها مثل تزریق کورتون است.
- 🔹 کاهش التهاب و درد عصب (کم شدن درد سیاتیکی)
- 🔹 کمک به کوچکتر شدن حجم دیسک و کم شدن فشار روی عصب
- 🔹 بهبود حرکت و کاهش نیاز به مسکنها در برخی بیماران
- 🔹 روش کمتهاجمی با عوارض معمولاً کمتر از جراحی
- 🔹 مناسبتر برای دیسکهای خفیف تا متوسط، نه موارد شدید یا اورژانسی
ماندگاری اثر تزریق گاز اوزون به دیسک کمر
اثر اوزونتراپی معمولاً فوری نیست. بعد از تزریق، بدن بهتدریج به کاهش التهاب و تغییرات داخل دیسک پاسخ میدهد، به همین دلیل روند بهبود مرحلهای است.
-
در بعضی افراد، کاهش درد از چند روز تا ۱ هفته بعد احساس میشود.
-
در بیشتر بیماران، بهبود واضحتر بین ۲ تا ۴ هفته بعد از تزریق دیده میشود.
-
اثر اصلی معمولاً بهصورت تدریجی و نه ناگهانی ظاهر میشود.
اثر آن تا چه مدت ادامه دارد؟
-
اگر بیمار انتخاب درستی باشد (دیسک خفیف تا متوسط و درد سیاتیکی)، اثر درمان میتواند چند ماه تا حتی ۱–۲ سال باقی بماند.
-
در بعضی افراد، با گذشت زمان ممکن است بخشی از درد برگردد و گاهی نیاز به تکرار تزریق یا درمانهای کمکی باشد.
-
اوزونتراپی درمان قطعی دیسک نیست، اما میتواند دورههای طولانی بدون درد ایجاد کند.
چگونه ماندگاری اثر اوزونتراپی دیسک کمر را افزایش دهیم؟
اوزونتراپی میتواند درد دیسک کمر را برای مدت طولانی کاهش دهد، اما ماندگاری واقعی آن زمانی اتفاق میافتد که با ورزش اصولی، اصلاح سبک زندگی و مراقبت درست از کمر همراه شود.
۱. نقش تمرینات ورزشی و فیزیوتراپی
تمرینات تقویتی عضلات مرکزی (شکم و کمر) و کششی مناسب، فشار روی دیسک را کم میکند و از عود درد جلوگیری میکند.
۲. اصلاح سبک زندگی و الگوی حرکتی
درست نشستن، بلند کردن صحیح اجسام و پرهیز از خم شدنهای ناگهانی، به حفظ نتیجه درمان کمک میکند.
۳. استفاده از کمربند طبی (کمربند پلاتینر)
در دورههای استراحت، استفاده از پلاتینر میتواند با بهبود گردش خون و ایجاد گرمای عمیق، هم فشار روی کمر را کم کند و هم درد را تسکین دهد.
✅ اوزون تراپی دیسک کمر برای چه کسانی مناسب است؟
اوزونتراپی برای همه افراد مبتلا به کمردرد یا دیسک کمر مناسب نیست و بیشترین اثر را زمانی دارد که بیمار بهدرستی انتخاب شود. این روش معمولاً زمانی توصیه میشود که درمانهای سادهتر نتیجه کافی ندادهاند، اما هنوز شرایط بهگونهای نیست که جراحی ضرورت داشته باشد.
اوزونتراپی دیسک کمر معمولاً برای افراد زیر مفید و مؤثرتر است:
-
افرادی که دچار بیرونزدگی خفیف تا متوسط دیسک کمر هستند
-
بیمارانی که درد سیاتیکی یا درد تیرکشنده به پا دارند
-
کسانی که با دارو، استراحت یا فیزیوتراپی بهبود کافی نداشتهاند
-
افرادی که ضعف شدید یا پیشرونده عضلانی ندارند و فتق دیسک آن قابل درمان بدون جراحی است.
❌ چه کسانی نباید اوزون تراپی دیسک کمر انجام دهند؟
با اینکه اوزونتراپی روش نسبتاً کمتهاجمی و ایمنی محسوب میشود، اما برای همه بیماران مناسب نیست و در برخی شرایط انجام آن میتواند بیاثر یا حتی خطرناک باشد. تشخیص نهایی همیشه با پزشک است، اما بهطور کلی افراد زیر کاندید مناسبی برای اوزونتراپی دیسک کمر نیستند.
مطالعه بیشتر: تراکشن ستون فقرات برای دیسک کمر
-
افرادی که دچار ضعف شدید یا پیشرونده پا هستند
-
بیماران با بیاختیاری ادرار یا مدفوع یا بیحسی ناحیه نشیمنگاهی (علائم اورژانسی)
-
کسانی که دیسک بسیار بزرگ یا بیرونریخته شدید دارند و نیاز فوری به جراحی دارند
-
افرادی که درد آنها بهعلت پارگی دیسک کمر، تنگی کانال نخاعی یا آرتروز شدید ستون فقرات است
-
بیماران مبتلا به عفونت فعال در ناحیه کمر یا عفونت عمومی بدن
-
افرادی با اختلالات شدید انعقادی خون یا مصرفکنندگان داروهای رقیقکننده خون کنترلنشده
-
خانمهای باردار (مگر با تشخیص و احتیاط خاص پزشکی)
عوارض اوزون تراپی دیسک کمر
اوزونتراپی دیسک کمر در اغلب موارد روشی کمتهاجمی و ایمن محسوب میشود، اما مانند هر درمان تزریقی دیگری احتمال بروز عوارض خفیف و موقتی وجود دارد.
البته این عوارض معمولاً زمانی رخ میدهند که تزریق با دقت کافی انجام نشود، بیمار کاندیدای اوزون تراپی نباشد، یا مراقبتهای بعد از تزریق بهدرستی رعایت نشود. عوارض احتمالی تزریق اوزون برای دیسک کمر به این ترتیب هستند.
-
افزایش خفیف درد کمر یا پا در یکی دو روز اول بهدلیل واکنش التهابی موقت
-
گرفتگی یا اسپاسم عضلات کمر
-
احساس فشار یا سنگینی در ناحیه کمر پس از تزریق
-
کبودی یا حساسیت پوستی خفیف در محل ورود سوزن
هزینه اوزون تراپی دیسک کمر در سال ۱۴۰۴
هزینه اوزونتراپی دیسک کمر در سال ۱۴۰۴ به عوامل مختلفی بستگی دارد، اما بازه رایج هزینه معمولاً برای هر جلسه حدود ۲٫۵ تا ۵ میلیون تومان است. این تفاوت قیمت به مواردی مثل تعداد جلسات موردنیاز، روش تزریق (داخل دیسک یا اطراف عصب)، انجام تزریق با تصویربرداری دقیق، تجربه پزشک، شهر و مرکز درمانی و همچنین هزینههای جانبی مثل ویزیت یا داروهای بعد از تزریق مربوط میشود.
از آنجا که بسیاری از بیماران به ۲ تا ۳ جلسه درمان نیاز دارند، هزینه کلی معمولاً در محدودهی حدود ۵ تا ۱۵ میلیون تومان قرار میگیرد.
مراقبت های بعد از اوزون تراپی دیسک کمر
رعایت مراقبتهای بعد از اوزونتراپی نقش مهمی در کاهش عوارض، افزایش ماندگاری اثر درمان و جلوگیری از برگشت درد دارد. هرچند این روش کمتهاجمی است و معمولاً نیاز به استراحت طولانی ندارد، اما چند روز اول بعد از تزریق زمان حساسی است و میتواند بر اثربخشی اوزون تراپی دیسک کمر موثر باشد.
-
استراحت نسبی در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول و پرهیز از فعالیت سنگین یا حرکات ناگهانی
-
نحوه خوابیدن: بهتر است به پهلو با قرار دادن بالش بین زانوها یا به پشت با بالش زیر زانوها بخوابید تا فشار روی کمر کمتر شود
-
حمام رفتن: معمولاً بعد از ۲۴ ساعت بلامانع است؛ از آب خیلی داغ و ایستادن طولانیمدت در حمام خودداری کنید
-
ورزش کردن: تا چند روز از ورزش و حرکات شدید پرهیز کنید؛ شروع تمرینات باید تدریجی و ترجیحاً زیر نظر فیزیوتراپیست باشد
-
بلند کردن اجسام: تا چند روز از بلند کردن اجسام سنگین و خم شدن ناگهانی خودداری کنید
-
نشستن طولانیمدت: از نشستنهای طولانی، بهخصوص روی صندلیهای نامناسب، پرهیز کنید و هر ۳۰–۴۵ دقیقه وضعیت بدن را تغییر دهید
-
استفاده از کمربند طبی: در صورت توصیه پزشک، فقط در زمان استراحت یا درد از کمربند استفاده شود، نه بهصورت دائمی
-
درد یا گرفتگی خفیف: وجود درد خفیف در یکی دو روز اول طبیعی است و معمولاً با استراحت و داروهای تجویزشده برطرف میشود
-
پیگیری درمان: در صورت افزایش غیرطبیعی درد، ضعف پا یا بیحسی جدید، حتماً با پزشک تماس بگیرید
تفاوت تزریق گاز اوزون برای دیسک کمر با تزریق کورتون
تزریق گاز اوزون و تزریق کورتون هر دو برای کاهش درد دیسک کمر استفاده میشوند، اما روش اثرگذاری و هدف آنها متفاوت است. تزریق کورتون بیشتر با خاموش کردن سریع التهاب عمل میکند و معمولاً اثرش زودتر شروع میشود، اما در بسیاری از موارد موقتی است و با تکرار زیاد میتواند عوارض داشته باشد.
در مقابل، اوزونتراپی علاوه بر کاهش التهاب، تلاش میکند به خود دیسک هم اثر بگذارد؛ یعنی با کمکردن آب دیسک و کاهش فشار روی عصب، زمینهی بهبود پایدارتر را فراهم کند.
سوالات متداول
آیا اوزونتراپی دیسک کمر درد دارد؟
خود تزریق معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود و درد آن خفیف و قابلتحمل است. بیشتر بیماران فقط احساس فشار یا سوزش کوتاهمدت دارند. بعد از تزریق ممکن است تا یکی دو روز کمی درد یا گرفتگی ایجاد شود.
اگر اوزونتراپی جواب نداد، آیا بعداً میتوان جراحی انجام داد یا مشکلی ایجاد میکند؟
بله. اوزونتراپی مسیر درمان را نمیبندد و اگر مؤثر نباشد، مانعی برای انجام جراحی یا سایر درمانها ایجاد نمیکند. به همین دلیل معمولاً بهعنوان یک گزینه کمتهاجمی قبل از جراحی در نظر گرفته میشود.
بعد از اوزونتراپی، چه مدت طول میکشد بتوانم به کار و فعالیت روزمره برگردم؟
در اغلب افراد بازگشت به فعالیتهای سبک روزمره طی ۱ تا ۳ روز امکانپذیر است. برای کارهای سنگین یا ورزش، معمولاً چند روز تا یکی دو هفته زمان نیاز است و بهتر است این کارها بهصورت تدریجی انجام شوند.
آیا اوزونتراپی دیسک کمر باعث ضعیف شدن یا آسیب به عصب میشود؟
در صورت انجام صحیح و انتخاب مناسب بیمار، اوزونتراپی به عصب آسیب نمیزند. برعکس، هدف آن کاهش التهاب اطراف عصب است. آسیب عصبی بسیار نادر است و معمولاً به تکنیک نادرست یا شرایط خاص بیمار مربوط میشود.
آیا اوزونتراپی برای همهی سنین قابل انجام است یا محدودیت سنی دارد؟
محدودیت سنی مطلق ندارد و هم در افراد جوان و هم سالمندان قابل انجام است. مهمتر از سن، وضعیت دیسک، علائم بالینی و سلامت عمومی بیمار است. تصمیم نهایی بر اساس معاینه و بررسی MRI گرفته میشود.